Import w Zambii podlega regulacjom zarządzanym przez Zambia Revenue Authority (ZRA), której zadaniem jest nie tylko pobór ceł i podatków, lecz także ochrona krajowej gospodarki, zdrowia publicznego oraz unikalnego dziedzictwa przyrodniczego państwa, w którym bioróżnorodność stanowi narodowy skarb równie cenny jak miedź czy szmaragdy. Przepisy w Zambii dotyczące kontroli celnej są stosunkowo przejrzyste i logiczne, choć mogą wydawać się restrykcyjne dla osób nieprzyzwyczajonych do afrykańskich realiów.
Przepisy w Zambii – wiza i dokumenty wjazdowe
Choć wiza do Zambii jest formalnie kwestią imigracyjną, a nie celną, oba procesy są zazwyczaj zintegrowane na przejściach granicznych i lotniskach, gdzie stanowiska kontroli paszportowej i celnej znajdują się obok siebie. Większość obcokrajowców, w tym Polacy, potrzebuje wizy, którą można uzyskać po przylocie na lotnisko w Lusace, Livingstone (Harry Mwanga Nkumbula International Airport) lub na przejściach lądowych, takich jak Kazungula (granica z Botswaną), Chirundu (Zimbabwe) czy Nakonde (Tanzania).
Wiza jednokrotnego wjazdu kosztuje około 50 USD, dwukrotnego – 80 USD, natomiast KAZA UniVisa (ważna w Zambii i Zimbabwe) 50 USD. Ta ostatnia jest szczególnie wygodna dla osób odwiedzających wodospady Wiktorii, położone na granicy obu państw, ponieważ umożliwia wielokrotne przekraczanie granicy przez 30 dni. Opłata przyjmowana jest w gotówce w dolarach amerykańskich, a posiadanie odliczonej kwoty przyspiesza procedurę.
Import Zambia – bagaż osobisty i zwolnienia
Import w Zambii rzeczy osobistych jest zazwyczaj nieskomplikowany – odzież, kosmetyki oraz sprzęt elektroniczny przeznaczony do użytku prywatnego są zwolnione z opłat celnych, o ile ich ilość jest uzasadniona charakterem podróży. Laptop, aparat fotograficzny, telefon czy tablet nie budzą zastrzeżeń, choć wartościowe przedmioty mogą zostać odnotowane w paszporcie, aby potwierdzić ich wywóz przy opuszczaniu kraju.
Alkohol i wyroby tytoniowe podlegają określonym limitom – każda osoba powyżej 18. roku życia może wwieźć do jednego litra mocnych alkoholi, dwa litry wina, 200 papierosów, 20 cygar oraz 250 gramów tytoniu bez opłat celnych. Przekroczenie tych limitów wymaga deklaracji i opłacenia podatku akcyzowego. Wycieczka do Zambii często wymaga spakowania też codziennie stosowanych leków. Medykamenty na własny użytek są dozwolone, jednak substancje kontrolowane wymagają recepty i dokumentacji medycznej w języku angielskim. Większe ilości leków mogą wymagać wyjaśnień, dlatego warto posiadać zaświadczenie lekarskie potwierdzające konieczność stosowania.
Ochrona dziedzictwa przyrodniczego
Przepisy w Zambii dotyczące produktów pochodzących z dzikiej przyrody należą do najsurowszych w regionie. Import lub eksport wyrobów z zagrożonych gatunków jest surowo zabroniony – kość słoniowa, róg nosorożca, skóry lampartów, pióra chronionych ptaków czy skorupy żółwi wymagają specjalnych zezwoleń CITES, przyznawanych wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach. Nawet niepozorne pamiątki mogą być problematyczne – niektóre rzeźby z drewna chronionych gatunków drzew, określone muszle czy tradycyjne medykamenty zawierające składniki pochodzenia zwierzęcego mogą być nielegalne. Warto kupować wyłącznie w renomowanych sklepach i upewniać się co do legalności towaru.
Produkty żywnościowe i zdrowie
Świeże mięso, nabiał, owoce i warzywa są zasadniczo zabronione przy wwozie, aby zapobiegać rozprzestrzenianiu chorób zwierzęcych i roślinnych. Produkty przetworzone w oryginalnych, fabrycznie zamkniętych opakowaniach są zazwyczaj akceptowane w rozsądnych ilościach na użytek własny. Miód, produkty pszczele czy suszone zioła mogą podlegać kontroli. W przypadku wątpliwości lepiej zadeklarować dany produkt i pozwolić funkcjonariuszom na ocenę sytuacji.